Meta description: Box 3 gaat op de schop. Begrijp wat het huidige stelsel inhoudt, wat er in 2028 verandert en wat dat betekent als je net begint met beleggen.
Als je net begint met beleggen, hoor je al snel de term “box 3”. En de afgelopen jaren is er over dat onderwerp meer ophef geweest dan over welk belastingonderwerp dan ook. De Hoge Raad greep in, de politiek debatteert, en er staat een compleet nieuw stelsel op stapel voor 2028.
Wat betekent dat nou concreet voor iemand die net zijn eerste ETF’s koopt of overweegt te starten? In dit artikel leggen we het helder uit.
Wat is box 3 eigenlijk?
In Nederland betaal je belasting via drie “boxen”:
- Box 1: inkomen uit werk en woning (salaris, hypotheekrenteaftrek)
- Box 2: inkomen uit aanmerkelijk belang (aandelen in eigen BV)
- Box 3: inkomen uit sparen en beleggen
Als je een beleggingsrekening hebt bij DEGIRO, eToro of Trade Republic, valt dat vermogen onder box 3. Je betaalt geen belasting over dividenden of koerswinst zelf, maar over een fictief of werkelijk rendement op je totale vermogen. Meer daarover hieronder.
Hoe werkt box 3 nu (2026)?
In 2026 geldt nog het forfaitaire stelsel met tegenbewijsregeling. De Belastingdienst rekent niet met wat je werkelijk verdiend hebt, maar met een vastgesteld fictief rendement.
Voor beleggingen is dat fictieve rendement in 2026 vastgesteld op 6,00%. Dat percentage geldt voor je aandelen, ETF’s en crypto. Over dat berekende rendement betaal je 36% belasting.
Het heffingsvrij vermogen
Je betaalt niet over je hele vermogen. In 2026 is het heffingsvrij vermogen €59.357 per persoon (fiscale partners samen: €118.714). Heb je minder dan dat bedrag belegd? Dan betaal je helemaal geen box 3-belasting.
Rekenvoorbeeld
Stel je hebt €80.000 belegd in ETF’s.
- Belastbaar vermogen: €80.000 − €59.357 = €20.643
- Fictief rendement (6,00%): €1.238
- Belasting (36%): €446 per jaar
Tegenbewijsregeling
Heb je in werkelijkheid minder rendement behaald dan het fictieve percentage? Dan kun je de Belastingdienst je werkelijke rendement opgeven. Dit heet de tegenbewijsregeling. Maak je verlies, dan betaal je geen belasting.
Wat gaat er veranderen in 2028?
Op 12 februari 2026 heeft de Tweede Kamer ingestemd met de Wet werkelijk rendement box 3. Als ook de Eerste Kamer akkoord gaat (behandeling gepland rond 23 juni 2026), gaat het nieuwe stelsel in op 1 januari 2028.
De kern van de verandering: je betaalt dan belasting over wat je werkelijk verdient, niet over een fictief percentage.
Wat telt als werkelijk rendement?
- Rente op je spaarrekening
- Dividend op aandelen of ETF’s
- Huurinkomsten uit vastgoed
- Waardestijging van je beleggingen — ook als je nog niets verkocht hebt
Dat laatste punt is het meest ingrijpend, en verderop leggen we uit waarom.
De nieuwe cijfers
- Tarief: 36% (zelfde als nu)
- Heffingsvrij resultaat: €1.800 per persoon per jaar (let op: geen heffingsvrij vermogen meer, maar een heffingsvrij rendement)
- Kosten: transactiekosten, bankkosten en beheerkosten zijn aftrekbaar
Rekenvoorbeeld nieuw stelsel
Stel je hebt €80.000 belegd en maakt 9% rendement (koerswinst + dividend).
- Werkelijk rendement: €7.200
- Minus kosten (stel €100): €7.100
- Minus heffingsvrij resultaat: €7.100 − €1.800 = €5.300
- Belasting (36%): €1.908 per jaar
Dat is ruim vier keer zoveel als in het huidige voorbeeld. Tegelijk: maak je in een jaar verlies, dan betaal je niets, en mag je het verlies verrekenen met winst in latere jaren.
Het grote verschil: ook belasting over papieren winst
Het meest omstreden onderdeel van het nieuwe stelsel is de vermogensaanwasbelasting. Dat betekent dat je jaarlijks belasting betaalt over de waardestijging van je beleggingen — ook als je niets verkocht hebt.
Stel: je ETF-portefeuille stijgt in 2028 met €10.000. Dan betaal je in 2029 belasting over dat bedrag: (€10.000 − €1.800) × 36% = €2.952.
Daalt de beurs het jaar daarna, dan heb je die belasting al betaald over winst die inmiddels weg is. Je kunt het verlies wel meenemen naar een volgend jaar, maar de Belastingdienst heeft al geïncasseerd.
Voor vastgoed geldt een andere regel: daar betaal je pas belasting bij verkoop (vermogenswinstbelasting).
Wat betekent dit voor een beginnende belegger?
Een paar praktische punten:
Je betaalt eerder belasting dan je denkt. Met het heffingsvrij resultaat van €1.800 betaal je al box 3-belasting als je belegd vermogen boven de €20.000 uitkomt (bij een rendement van 9%). Nu ligt die grens bij €59.357. Dat is een groot verschil.
Verliesverrekening is nieuw en nuttig. In het huidige stelsel betaal je altijd belasting als je boven het heffingsvrij vermogen zit, ook in een verliesjaar. In het nieuwe stelsel betaal je bij verlies niets, en mag je het verlies verrekenen met toekomstige winsten.
Kosten houd je bij. Transactiekosten en beheerkosten zijn aftrekbaar van je rendement. Dat is nu niet het geval. Houd dus bij hoeveel je betaalt aan je broker.
2026 en 2027 veranderen niets. Voor jouw belastingaangifte over 2026 en 2027 geldt gewoon het huidige stelsel. Je hoeft nu nog niets te veranderen.
Het is nog niet definitief. De Eerste Kamer moet nog instemmen. Er is ook discussie over mogelijke verzachtingen, zoals het invoeren van achterwaartse verliesverrekening. Volg het nieuws in de aanloop naar de behandeling in de Eerste Kamer.
Waarom verandert box 3 eigenlijk?
De aanleiding is het zogeheten Kerstarrest van de Hoge Raad op 24 december 2021. De hoogste rechter oordeelde dat het belasten van vermogen op basis van fictieve rendementen in strijd is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het was simpelweg niet eerlijk: iemand die zijn spaargeld op een rekening had staan met 0,5% rente betaalde belasting alsof hij 5% had verdiend.
Het nieuwe stelsel is de structurele oplossing daarvoor.
Wat kun je nu al doen?
- Niets verplichten. Voor 2026 en 2027 geldt nog het huidige stelsel. Je hoeft geen beslissingen te nemen.
- Kosten bijhouden. Bewaar overzichten van transactiekosten, beheerkosten en eventuele andere beleggingskosten. Die worden straks relevant.
- Tegenbewijsregeling gebruiken. Heb je in 2025 of 2026 minder rendement gemaakt dan het fictieve percentage? Dan is het de moeite waard om je werkelijke rendement op te geven bij je aangifte.
- Op de hoogte blijven. De Eerste Kamer beslist naar verwachting vóór de zomer van 2026. We houden je op de hoogte.
Conclusie
Box 3 verandert ingrijpend, maar voor de meeste beginnende beleggers is 2028 nog ver weg. Het nieuwe stelsel heeft voor- en nadelen: je betaalt belasting over werkelijk rendement (eerlijker), maar ook over waardestijgingen die je nog niet hebt verzilverd (pijnlijker in goede beursjaren).
Zolang je nu consistent belegt in gespreide ETF’s, bouw je gewoon vermogen op. De belastingregels van 2028 zijn straks een factor in je berekeningen, maar geen reden om vandaag niet te beginnen.
Let op: dit artikel bevat algemene informatie en is geen belastingadvies. Raadpleeg een financieel adviseur voor je persoonlijke situatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee.
Geef een reactie